Köp ýurtlarda temmäkiniň iň az sanyny kesgitleýän temmäkä garşy göreş kanunçylygy barbir gutu sigaretbir pakete goşup bolýar.
Muny düzgünleşdiren köp ýurtlarda, mysal üçin, Birleşen Ştatlarda (Federal Düzgünler Kodeksiniň 21-nji bölümi, 1140.16) we Ýewropa Bileleşiginiň agza ýurtlarynda (ÝB-niň Tamaki önümleri baradaky Direktiwasy, 2014/40/EU) iň az sigaret gutusynyň ululygy 20-dir. ÝB-niň direktiwasy iň az sanly sigaret gutusyny girizdi.bir gutu sigaretçilimleriň ilkinji bahasyny ýokarlandyrmak we şeýdip olary ýaşlar üçin has elýeterli etmek üçin her gutuda 1. Tersine, dünýäde her gutuda 10 bilen 50 sigaret arasynda üýtgeýän iň ýokary gutu ölçegine degişli düzgünleşdirme örän az. 1970-nji ýyllarda Awstraliýada 25 sanylyk gutu çykaryldy we soňky iki onýyllygyň dowamynda 30, 35, 40 we 50 sanylyk gutu bazara girdi. 2. Irlandiýada 20-den uly gutu ölçegleri 2009-njy ýyldaky satuwyň 0%-inden 2018-nji ýylda 23%-e çenli yzygiderli ösdi. 3. Beýik Britaniýada ýönekeý (standartlaşdyrylan) gaplama girizilenden soň 23 we 24 sanylyk gutu çykaryldy. Bu tejribelerden sapak alyp, Täze Zelandiýa ýönekeý gaplama kanunçylygynyň bir bölegi hökmünde diňe iki standart gutu ölçegini (20 we 25) talap etdi. 4.
20-den uly ölçegdäki gaplamalaryň elýeterliligibir gutu sigaretlerbeýleki önümleriň sarp edilişinde porsiýanyň ululygynyň rolynyň artýandygy baradaky subutnamalaryň artmagy sebäpli aýratyn gyzyklanma döredýär.
Kiçi porsiýalara garanyňda, adamlara has uly porsiýalar hödürlenende iýmit sarp edilişi artýar, Kokran sistematik gözden geçirmesi porsiýanyň möçberiniň iýmit we alkogolsyz içgileriň sarp edilişine az ýa-da orta derejede täsir edýändigini anyklady 5. Gözden geçirmede porsiýanyň möçberiniň temmäki sarp edilişine täsiriniň subutnamalary hem barlandy. Diňe üç gözleg goşulyş şertlerine laýyk geldi, hemmesi şuňa gönükdirilendirbir gutu sigaretleruzynlygy, çilim gutusynyň ölçeginiň sarp edilişine täsirini öwrenýän hiç hili gözleg geçirilmän. Eksperimental subutnamalaryň ýetmezçiligi alada döredýär, sebäbi uly gutularyň elýeterliliginiň artmagy beýleki temmäkä garşy göreş syýasaty arkaly gazanylan jemgyýetçilik saglygynyň gowulanmagyna päsgel berip biler.
Häzirki güne çenli köp ýurtlarda temmäkä garşy göreş syýasatynyň üstünligi, esasan, çilim çekmegi taşlamagy höweslendirmegiň ýerine, baha esasly çäreler arkaly sarp edilişi azaltmagyň hasabyna boldy, taşlama derejeleri wagtyň geçmegi bilen deňeşdirme boýunça üýtgewsiz galýar 6. Bu kynçylyk, taşlamagy höweslendirýän syýasatyň zerurdygyny nygtaýar. Çilim çekýänleriň gündelik sarp edýän çilimleriniň sanyny azaltmak, üstünlikli taşlama synanyşyklarynyň möhüm başlangyjy bolup biler we bahalary ýokarlandyrmak iň netijeli strategiýa bolsa-da, beýleki temmäkä garşy göreş syýasaty hem sarp edilişi azaltmakda möhüm boldy 7. Çilim çekmekdäki tendensiýalar çilim çekýänleriň köp ýurtlarda sarp edilişi azaltmagy başlap we saklap biljekdigini görkezdi. Mysal üçin, iş ýerlerinde çilim çekmegi gadagan etmek syýasatynyň barha köp kabul edilýän ýyllarynda, çilim çekýänleriň çilim çekmäge rugsat berýän iş ýerlerine garanyňda, çilim çekmeýän iş ýerlerinde çilim çekmegi taşlamak ähtimallygy has ýokarydy 8. Habar berlen sanlarbir gutu sigaretlerGünde çekilýän çilimleriň sany hem wagtyň geçmegi bilen Awstraliýada, Beýik Britaniýada we başga-da köp ýurtlarda azaldy (2002–07) 9.
Angliýada Milli Saglygy goraýyş we lukmançylyk kömegi institutynyň (NICE) görkezmeleri (milli subutnamalara esaslanýan saglygy goraýyş maslahatlary) çilim çekýänleri çilim çekmegi taşlamagyň mümkinçiligini artdyrmagy mümkin diýip hasaplap, sarp edilişini azaltmaga höweslendirýär. Şeýle-de bolsa, azaltmagy höweslendirmegiň taşlamagy we gaýtalanmaga garşylygy gowşatmagy mümkindigi barada käbir aladalar bar 10. Çilim çekmegi taşlamak çäreleriniň ulgamlaýyn gözden geçirilmegi, taşlamazdan öň ýa-da birden taşlamagy taşlamak isleýän çilim çekýänler üçin çilim çekmegi azaltmak derejesiniň deňeşdirip boljakdygyny görkezdi 11. Soňraky synagda çilim çekmegi taşlamak üçin çilim çekmegi azaltmak çilim çekmegi birden taşlamakdan has az netijelidigi anyklandy 12; ýöne awtorlar goldaw almak düşünjesine gatnaşygy artdyrsa, çilim çekmegi azaltmak baradaky maslahatlaryň peýdaly bolup biljekdigini aýtdylar. Çäklendirmek ýaly daşky gurşawyň üýtgemegibir gutu sigaretlerGaplamanyň ululygy aňly habardarlykdan başga-da sarp edilişi azaltmaga mümkinçilik berýär. Şonuň üçin ol çilim çekýän adamyň diňe azaltmak arkaly zyýany azaltmak baradaky özüni kemsitýän ynançlaryny döretmezden, sarp edilişini azaltmagyň peýdasyny hödürlemek üçin mümkinçilik döredýär. Beýleki zyýanly önümleriň iň ýokary ululygyny we bir gezek satmakda rugsat berilýän sanyny çäklendirmek syýasatynda üstünlik görkezildi. Mysal üçin, gaplamadaky agyryny aýyrýan tabletkalaryň sanyny azaltmak öz janyna kast etmekden ölümleriň öňüni almakda peýdaly boldy 13.
Bu makala çilim gutusynyň ululygynyň temmäki sarp edilişine täsiri barada hiç hili eksperimental barlaglaryň tapylmadyk ýakynda çap edilen Cochrane synyna 5 esaslanmagy maksat edinýär.
Göni subutnama ýoklugy sebäpli, biz elýeterlilikde bar bolan üýtgeşiklikleri anykladykbir gutu sigaretler ölçegleri we gaplamanyň ölçegleri üçin iki esasy çaklama degişli edebiýaty sintezledi:
(i) gaplamanyň ölçegini azaltmak sarp edilişi azaldyp biler; we (ii) sarp edilişi azaltmak çilim çekmegi bes etmegi artdyryp biler. Bu çaklamalary goldamak üçin eksperimental barlaglaryň ýetmezçiligi barha uly howpy aradan aýyrmaýar.bir gutu sigaretlerGaplama ölçegleriniň (> 20) bolmagy beýleki temmäkä garşy göreş syýasatynyň üstünligine täsir edip biler. Biz iň az gaplama ölçegine degişli düzgünleşdiriji ünsüň, hökmany iň ýokary gaplama ölçeginiň bolmalydygyny ýa-da bolmaly däldigini göz öňünde tutmazdan, temmäki senagatynyň peýdalanyp biljek boşlugyny döredendigini öňe sürýäris. Gytaklaýyn subutnamalara esaslanyp, hökümetiň çilim gutularyny 20 sigaret bilen çäklendirmek baradaky düzgüniniň çilim çekmegiň ýaýramagyny azaltmak üçin milli we global temmäkä garşy göreş syýasatyna goşant goşjakdygy baradaky gipotezany öňe sürýäris.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 25-nji iýuly