Sigaretler haçan oýlanyp tapyldy?Gadymy temmäki dessurlaryndan häzirki zaman dürümli sigaretlere çenli doly ewolýusiýa

Häzirki zaman adamlaryna tanyş bolan kagyz örtülen sigaretler başdan bäri ýokdy. Tersine, olar müňlerçe ýyllyk temmäki ulanmak däp-dessurlaryndan, tehnologik täzeliklerden, senagat rewolýusiýalaryndan we sosial-medeni özgerişlerden soň kem-kemden peýda boldy. Temmäki ulanmak müňlerçe ýyl mundan ozal başlansa-da, hakyky "häzirki zaman sigareti" diňe XIX asyryň ahyrynda sigaret ýasaýan maşynlaryň oýlap tapylmagyndan soň döredildi. Bu makala temmäkiniň gelip çykyşyny yzarlaýar we sigaretleriň gadymy däp-dessurlardan senagatlaşdyrylan harytlara çenli doly ewolýusiýasyny yzygiderli öwrenýär.

Sigaretler haçan oýlanyp tapyldy?Tiz jogap: Çilimler haçan oýlanyp tapyldy?

Eger biz "häzirki zaman sigaretlerini" maşynda ýasalan, kagyza gaplanan, birmeňzeş görnüşli, gurluş taýdan durnukly we adatça süzgüçli uçly temmäki önümleri hökmünde kesgitlesek, olaryň doglan senesi takyk görkezilýär: 1880-nji ýylda amerikan oýlap tapyjysy Jeýms A. Bonsak ilkinji amaly sigaret öndürýän enjamy üstünlikli işläp düzdi we sigaretleriň ilkinji hakykatdanam uly möçberli senagat önümçiligini üpjün etdi.

Şeýle-de bolsa, taryha has çuňňur göz aýlasak, adamlaryň temmäki ulanmagy häzirki zaman çilimlerinden öň döräp, dini däp-dessurlar, çilim, sigara we çilim çekmek ýaly dürli görnüşler arkaly ösüpdir. Şeýlelikde, "Çilim haçan oýlanyp tapyldy?" diýen sorag köp tapgyrly ewolýusiýa soragy hökmünde has dogry görkezilýär.

Sigaretler haçan oýlanyp tapyldy?Çilim çekmezden öň adamlar näme çekýärdiler?

Çilim peýda bolmazdan öň, adamlaryň temmäki sarp edişi eýýäm dürli-dürlidi. Iň ilkinji belli ulanyjylar ýerli amerikanlylar bolup, dini dabaralarda, lukmançylyk çärelerinde we jemgyýetçilik ýygnanyşyklarynda temmäki ýapraklaryny dem alyp we çeýnäpdirler - bu däp-dessurlaryň müňlerçe ýyl mundan ozal başlanandygy aýdylýar. Şol döwürde temmäki mukaddes ösümlik hökmünde hormatlanýardy, ruhlar bilen aragatnaşygy ýeňilleşdirýär ýa-da keselleri bejerýär diýip ynanylýardy.

XVI asyrdaky Açyşlar döwründen soň, ýewropaly kolonistler temmäkini Ýewropa gaýdyp getirdiler we bu bolsa çilim, çilim we sigara ýaly täze sarp ediş usullarynyň çalt ýaýramagyna sebäp boldy. Şol döwürde "çilim çekmek" "çilim çekmek" bilen diýen ýaly sinonimdi, kagyz örilen çilimler bolsa asla ýokdy. Şonuň üçin kimdir biri "Orta asyr Ýewropasynda adamlar çilim çekýärdilermi?" diýip sorasa, jogap: asla ýok, sebäbi şol döwürde temmäki heniz Ýewropa ýetmändi.

XVIII we XIX asyrlara çenli çilim çekmek, çilim çekmek we sigara çekmek temmäkiniň esasy görnüşlerine öwrüldi, şol bir wagtyň özünde çilimleriň başlangyç görnüşi hem şu döwürde peýda bolup başlady.

Sigaretler haçan oýlanyp tapyldy?Çilimleriň gelip çykyşy: Esgerleriň kagyz rulonlaryndan hakyky "çilim"-e çenli

Iň irki kagyz örilen sigaretler Ispaniýada we Fransiýada döräpdir. 18-nji asyryň ahyryndan 19-njy asyryň başlaryna çenli ispan esgerleri köplenç galan temmäki galyndylaryny kagyz galyndylaryna ýa-da inçe kagyza örýärdiler. Bu ýönekeý kagyz rulonlar sigaretleriň ilkinji nusgalary hasaplanýar. Fransuz esgerleri tiz wagtdan şeýle etdiler we "sigaret" termini Krym urşy döwründe giňden meşhurlyk gazandy.

Bu tapgyrda çilimler elde ýasaldy, hili üýtgewsiz, önümçiligi çäkli we meşhurlaşdyrmagy kyn boldy. Bu "garyplaryň temmäkisini" diňe birnäçe adam çekdi, sigaralar we çilimler bolsa aristokratiýa we orta synp üçin esasy saýlaw bolmagynda galdy.

Şonuň üçin, "ilkinji çilimi kim çekendigini" anyk aýdyp bilmesek-de, irki kagyz gaplanan çilimleriň Ispaniýanyň elde ýasalan temmäki däbinden gelip çykandygy we esgerler arkaly Ýewropa ýaýrandygy aýdyňdyr.

Sigaretler haçan oýlanyp tapyldy?Häzirki zaman sigareti hakykatdanam 1880-nji ýylda peýda boldy: Sigaret maşyny hemme zady üýtgetdi

Sigaretleriň ykbalyny üýtgeden möhüm waka 1880-nji ýylda boldy. Jeýms Bonsakyň sigaret maşynyny oýlap tapmagy minutda ýüzlerçe sigaret öndürip bilse, el bilen işleýän rolikler günde iň köp bolsa birnäçe ýüz sigaret öndürip bildi. Önümçilik kuwwatyndaky bu uly tapawut sigaretleri çaltlyk bilen senagat möçberinde satmak üçin amatly bolan elýeterli we giňden elýeterli haryda öwürdi.

Amerikan Gersog maşgalasy çaltlyk bilen Bonsak bilen hyzmatdaşlyk edip, XIX asyryň ahyrynda we XX asyryň başynda ABŞ bazaryny çalt basyp alan uly sigaret zawodlaryny döretdi. Soňra sigaret markalary ýagyşdan soňky kömelek ýaly köpeldi we sigaretleri köpçülikleýin bazar sarp ediji önümine öwürdi.

Çilimler diňe 1880-nji ýyldan soň hakyky "häzirki zaman döwrüne" girdi.

Sigaretler haçan oýlanyp tapyldy?Çilimleriň mundan beýläkki ewolýusiýasy: Filtrler, Mentol, Ýeňil Çilimler we Elektron Çilimler

Senagatlaşma we ylmy barlaglar netijesinde sigaret önümleri yzygiderli kämilleşdirildi. Filtrli uçly sigaretler ilkinji gezek 1920-nji ýyllarda peýda boldy we Ikinji Jahan urşundan soň çalt meşhurlyk gazandy. Brendler süzgüç tehnologiýasyny "sagdyn" we "arassa" diýip mahabatlandyrdylar, emma bu garaýyşlar soňra ylmy taýdan esassyz bolup çykdy.

Soňraky onýyllyklarda dürli sarp edijileriň isleglerini kanagatlandyrmak üçin mentol sigaretleriniň, ýeňil sigaretleriň we has uzyn sigaretleriň peýda bolmagy boldy. 21-nji asyra gadam basan elektron sigaretler we gyzgynlykda ýanmaýan temmäki önümleri alternatiwalaryň täze nesli hökmünde peýda boldy we "çilim çekmek" endigine täze tehnologik görnüş berdi.

Geçmişde hemmeler çilim çekýärdimi? Çilim çekmek medeniýeti dürli döwürlerde düýpli üýtgeýärdi.

Adamlar köplenç şeýle sorag berýärler: “1920-nji ýyllarda hemmeler çilim çekýärdimi?” ýa-da “1940-njy ýyllarda çilim çekmek örän giňden ýaýranmydy?”

Hakykatda, bu döwürlerde, esasanam Ýewropada we Birleşen Ştatlarda çilim çekmek derejesi hakykatdanam ýokarydy. Golliwud ýyldyzlary, moda reklamalary we harby paýlar çilim çekmek medeniýetini ep-esli derejede ösdürdi. Şeýle-de bolsa, "hemmeler çilim çekýärdi" diýen düşünje abartmadyr - köp ýurtlarda ulularyň çilim çekmek derejesi 100% däl-de, 40% töwereginde boldy.

Wiktoriýa döwrüniň zenanlarynyň çilim çekmegi bir wagtlar nädogry hasaplanýardy we diňe XX asyrda has köp ýaýrady. Britaniýanyň şa maşgalasy ýaly taryhy şahslar hem çilim çekýän hökmünde hasaba alyndy we käbirleri şu güne çenli jemgyýetçilik gyzyklanmasynyň obýekti bolmagynda galýar.

Häzirki döwürde çilim çekmek derejesi, umuman alanyňda, pese gaçdy, emma käbir ýurtlarda we ýaşlaryň demografik görkezijilerinde psihologik stress, sosial media medeniýeti, elektron sigaret marketingi we moda tendensiýalary bilen baglanyşykly "gaýtadan güýçlenmek" meýli görkezilýär.

Sigaretler haçan oýlanyp tapyldy?“Saglyk goşundysyndan” saglyk krizisine çenli: Çilim howpunyň habardarlygynyň we düzgünleşdirilmeginiň döremegi

XX asyryň başynda çilimler hatda "saglyga peýdaly" diýlip mahabatlandyrylyp, käbir brendler "bogaz agyryny bejerýär" diýip öňe sürýärdiler. Diňe 1950-nji ýyllarda ylmy barlaglar çilim bilen öýken rakynyň arasyndaky berk baglanyşygy ilkinji gezek aýdyňlaşdyrandan soň, dünýä çilim çekmegiň howplaryny täzeden baha bermäge başlady. 1960-njy ýyllardan soň, ýurtlar temmäkiniň mahabatyny gadagan etmek, gaplamasynda hökmany saglyk duýduryşlaryny girizmek, temmäkiniň salgytlaryny ýokarlandyrmak we jemgyýetçilik ýerlerinde çilim çekmegi çäklendirmek ýaly berk düzgünleri yzygiderli ornaşdyrdylar.

Mysal üçin, Beýik Britaniýanyň 2007-nji ýylda içerki barlarda çilim çekmegi doly gadagan etmegi Ýewropanyň çilimsiz jemgyýetçilik ýerlerine tarap barýan ýolunda möhüm öwrülişik nokady boldy.

Düzgünler öňe gitdigiçe, sigaret gaplamasy uly özgerişlere sezewar boldy - brendiň imijine üns bermekden saglyk üçin duýduryşlara geçdi we hatda käbir ýurtlarda standartlaşdyrylan ýönekeý gaplama kabul edildi.

Sigaretler haçan oýlanyp tapyldy?Çilim gaplamasynyň ewolýusiýasy: ýönekeý kagyz örtüklerinden durnukly kartonlaryň täze döwrüne çenli

Ilkinji sigaretler, adatça, esasy funksiýalary ýerine ýetirmek üçin ýönekeý kagyz örtüklerine ýa-da metal gutulara gaplanýardy. Senagatlaşan sigaretleriň ösmegi bilen, brendler wizual tanamak üçin çylşyrymly kagyz gaplamalaryny ulanmaga başladylar. Kompakt, berk gutulary sigaretleri goraýar we göterip ýörmegi ýeňilleşdirýärdi, çap edilen dizaýnlary bolsa brend bäsdeşliginde möhüm gymmatlyklara öwrüldi.

Soňra dünýäde saglyk düzgünleri gaplamada uly göwrümli grafiki duýduryşlary we tekstleri talap etdi, bu bolsa sigaret dizaýnynda standartlaşdyrmany we birmeňzeşligi üpjün etdi.

Soňky ýyllarda käbir ýurtlarda daşky gurşawy goramak boýunça düzgünler plastik ulanylyşyny azaltmagy talap etdi, bu bolsa temmäki senagatyny gaýtadan işlenip bolýan kagyz materiallaryny we ekologiýa taýdan arassa önümçilik proseslerini kabul etmäge iterdi. Kagyz gaplamasyny öndüriji hökmünde, “Fuliter” azyk, temmäki we dürli FMCG pudaklary üçin durnukly, ýokary hilli we özleşdirip bolýan kagyz gutu çözgütlerini hödürlemek arkaly bu meýile laýyk gelýär.

Sigaretler haçan oýlanyp tapyldy?Taryhy hekaýalar: Çilim hakda geň ýazgylar we hakyky/ýalan hekaýalar

Taryh çilim barada gyzykly hekaýalara baýdyr, mysal üçin, "kim birbada 800 çilim çekdi?" diýen ýazgylar - olaryň köpüsinde teatrlaşdyrylan ýa-da ulaldylan elementler bar. "Dünýäniň iň garry çilim çekýän adamy" ýaly hekaýalar köplenç jemgyýetçiligi ýalňyşdyrmak üçin ulanylýar - hakykatda, uzak ömürli birnäçe çilim çekýän adamyň bolmagy çilim çekmegiň saglyk üçin uly howp döredýändigi baradaky ylmy ylalaşygy üýtgetmeýär.

Bu hili hekaýalar ylmy taýdan gymmatsyz bolsa-da, temmäkiniň özboluşly medeni ornuny görkezýär we bu önüm bilen baglanyşykly jemgyýetçilik gyzyklanmasyny we jedellerini açyp görkezýär.

Sigaretler haçan oýlanyp tapyldy?Gysgaça mazmuny: Çilimleriň doly ewolýusiýasy — gadymy däp-dessurlardan häzirki zaman jedelli harytlaryna çenli

Sigaretleriň taryhyna göz aýlamak, olaryň hiç haçan statik önüm bolmandygyny görkezýär. Gaýtam, olar medeni ýaýrama, tehnologik täzelikler, uruşlar, mahabat we ylmy ösüşler bilen birlikde yzygiderli ösdi. Gadymy Amerikadaky mukaddes ösümliklerden XIX asyrdaky esgerleriň el bilen örilen sigaretlerine, Bonsak sigaret maşynynyň getiren senagat rewolýusiýasyna we soňraky süzgüç uçlarynyň, ýeňil sigaretleriň, mentol sigaretleriniň we häzirki zaman elektron sigaretleriniň işlenip düzülmegine çenli, adamzadyň temmäki sarp etmek usullary yzygiderli özgerdi.

Çilimiň taryhyny düşünmek diňe bir olaryň global medeni täsirini açyp görkezmek bilen çäklenmän, eýsem saglyk üçin howplaryň we düzgünleriň möhümdigini hem görkezýär. Häzirki zaman gaplama senagatynda gaplama özi temmäki pudagynyň möhüm bölegine öwrüldi - material saýlamagyndan we çap dizaýnyndan başlap, saglyk üçin duýduryşlara we durnuklylyk başlangyçlaryna çenli.

Eger size durnukly kagyz gaplamalar, ýörite taýýarlanan iýmit gutulary ýa-da degişli önümler barada goşmaça maglumat gerek bolsa, Fuliter-iň önüm katalogyny gözden geçiriň. Biz halkara standartlaryna laýyk gelýän ýokary hilli gaplama çözgütlerini hödürleýäris.

Taglar: #özel gaplama gutusy #gaplama gutusy #näzik gaplama gutusy