Londonyň köçelerinde kimdir biriniň "Çilim çekýäňizmi?" diýenini eşideniňizde, meni ýalňyş düşünmäň, bu kemsitmek däl - olar diňe çilimiňiz barmy diýip soraýarlar. Beýik Britaniýada çilimleriň dürli atlary bar. Dürli wakalar, dürli ýaşlar we hatda dürli sosial toparlaryň öz "özboluşly atlary" bar.
Şu gün biz Beýik Britaniýadaky çilimleriň gyzykly atlary we bu sözleriň arkasyndaky hekaýalar barada gürrüň ederis. Eger siz Britaniýa medeniýeti, slengi ýa-da dil beýany bilen gyzyklanýan bolsaňyz, bu makalany sypdyrmaň!
1. Wolar näme diýip atlandyrýarlar çilimdeUKResmi ady: Sigaretler – dünýäde ulanylýan standart at
Iňlis dilinde gepleýän ýurduň haýsydygyna garamazdan, "Sigaretalar" iň standart we resmi aňlatmadyr. Beýik Britaniýada bu söz köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň habarlarynda, resmi resminamalarda, dükan etiketkalarynda we kanuny tekstlerde ulanylýar.
Gündelik durmuşda, çilim satyn almak üçin dükana barsaňyz, "Bir gutu çilim beriň" diýseňiz, hiç haçan ýalňyşmarsyňyz. Bu ýaş, kimlik ýa-da sebit tapawudy bolmazdan, bitarap we giňden kabul edilen atdyr.
Britaniýanyň "çilim çekýän medeniýetini" iň gowy görkezýän söz bar bolsa, ol söz hökman "Fag" bolmaly. Beýik Britaniýada "fag" çilim üçin iň köp ulanylýan jargon sözlemleriniň biridir. Mysal üçin:
"Seniň gylyçyň barmy?"
"Men çişik üçin daşaryk çykýaryn."
“Fag” sözi Britaniýanyň köçe medeniýetine mahsus güýçli täsire eýedir we köplenç dostlar arasyndaky resmi däl aragatnaşykda ulanylýar. Şeýle-de bolsa, Birleşen Ştatlarda “fag” sözüniň kemsidiji sözdigini bellemek gerek, şonuň üçin ony serhetüsti aragatnaşykda ulananyňyzda seresap boluň.
Maslahatlar: Beýik Britaniýada hatda çilim çekmegiň arakesmeleri hem "çilim çekmegiň arakesmeleri" diýlip atlandyrylýar.
Ony has ýumşak we oýunjak görnüşde aýtmak isleýärsiňizmi? Onda "Ciggies" diýen jümläni ulanyp görüň. Bu "sigaret" sözüniň şirin gysgaltmasy bolup, köplenç rahat we dostlukly gürrüňdeşliklerde, azajyk ýakynlyk we mähirlilikde ulanylýar.
Mysal üçin:
"Men diňe çilim çekmek üçin çykýaryn."
"Seniň boş çilimiň barmy?"
Bu söz ýaşlaryň we aýallaryň arasynda has köp duş gelýär we bu söz has ýumşak we şirin bolup, şeýle "tüsseli" bolmadyk ýagdaýlar üçin amatlydyr.
Häzirki wagtda giňden ulanylmasa-da, Beýik Britaniýanyň käbir ýerlerinde ýa-da gartaşan adamlaryň arasynda "Squares" ýa-da "Tabs" sözlerini eşidip bilersiňiz.
“Kwadratlar”: Bu at ilkinji gezek Ikinji Jahan urşundan soň peýda boldy we esasan gutudaky sigaretleri, ýagny “kwadratlardaky sigaret gutularyny” suratlandyrmak üçin ulanylýar;
“Tabs”: esasan Angliýanyň demirgazyk-gündogarynda peýda bolýar we adaty sebitleýin slengdir.
Bu sözler biraz retro ýaly eşidilse-de, olaryň barlygy Britaniýa diliniň we medeniýetiniň köpdürlüligini we sebitleýin aýratynlyklaryny görkezýär.
Maslahatlar: Ýorkşirde ýa-da Nýukaslda "tabs" diýýän garry adama hem duş gelmegiňiz mümkin. Geň galmaň, ol diňe sizden çilim barmy diýip soraýar.
Britaniýalylaryň çilimlere beren atlary diňe bir dil dürlüligini däl, eýsem sosial synpdaky, kimlikdäki, sebitdäki we medeni geçmişdäki tapawutlary hem görkezýär.
“Çilim” – bu resmiligi we kadalary görkezýän standart aňlatma;
“Fags” köçe medeniýetiniň reňkine eýedir we işçi synpyna ýakyn;
“Ciggies” oýunjak we rahat, şeýle hem ýaşlaryň arasynda has meşhur;
“Tablar” / “Kwadratlar” sebit aksentleriniň we gartaşan adamlaryň medeniýetiniň kiçijik görnüşidir.
Bu britan diliniň özüne çekijiligidir – şol bir zadyň dürli adamlar toparlarynda dürli atlary bar we dil wagtyň, ýeriň we jemgyýetçilik gatnaşyklarynyň üýtgemegi bilen üýtgeýär.
Eger siz Beýik Britaniýa syýahat etmegi, daşary ýurtlarda okamagy ýa-da britaniýaly müşderiler bilen aragatnaşyk saklamagy meýilleşdirýän bolsaňyz, bu atlary düşünmek örän peýdaly bolar. Ine, birnäçe teklip:
| Waka | Maslahat berilýän sözler | Beýany |
| Resmi çäreler (iş, söwda ýaly) | Sigaretler | Standart, howpsuz we umumy |
| Dostlaryň arasyndaky gündelik aragatnaşyk | Fags / Sigaretler | Has tebigy we ýer ýüzüne mahsus |
| Ýerli terminler | Tablar / Kwadratlar | Gyzykly, ýöne köp ulanylmaýar, diňe käbir ýerlerde |
| Ýazuw ýa-da reklama şertleri | Sigaretler / Sigaretler | Stil bilen bilelikde çeýe ulanyň |
Wolar näme diýip atlandyrýarlar çilimdeUKNetije: Sigaret diliň we medeniýetiň tagamyny hem gizleýär
Sigaretleriň ady kiçi bolsa-da, ol Britaniýa jemgyýetiniň dil stiliniň kiçijik bir görnüşidir. "Fags"-dan "ciggies"-e çenli her bir sözüň öz sosial kontekstiniň, medeni geçmişiniň we hatda döwrüň öwüşgininiň bardygyny görersiňiz. Eger siz dile duýgur bolsaňyz ýa-da Beýik Britaniýadaky ýerli durmuşy çuňňur düşünmek isleseňiz, bu slengleri ýatda saklamak pikir edýäniňizden has amaly bolup biler.
Londonyň köçeleriniň birinde indiki gezek “Çilim alýaňmy?” diýen sözü eşideniňizde, ýylgyryp: “Hawa, dostum. Ine, başladyň” diýip jogap berseňiz gowy bolar. Bu diňe bir sosial gatnaşyk däl, eýsem medeni alyş-çalşygyň başlangyjydyr.
Britaniýanyň slengi, iňlis dilinde gepleýän ýurtlardaky medeni tapawutlar ýa-da halkara bazaryndaky temmäki gaplama tendensiýalary barada has köp bilmek isleseňiz, habar galdyryň ýa-da bloguma abuna ýazylyň. Dil we medeniýet ýolunda täze zatlary açmaga dowam edeliň!
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 7-nji awgusty