Sigaretler sizi aryklamaga mejbur edýärmi?Çilim çekmek bilen agramyň arasyndaky ylmy baglanyşyk
Sigaretler sizi aryklamaga mejbur edýärmi?Nikotin bedene nähili täsir edýär?
Çilimiň esasy bölekleriniň biri nikotindir. Merkezi nerw ulgamyny höweslendirýän madda hökmünde nikotin bedene birnäçe gysga möhletli täsir edýär:
Birinjiden, ol wagtlaýynça esasy metabolizm tizligini ýokarlandyrýar.
Barlaglar nikotiniň bedeniň gysga wagtlap has köp energiýa sarp etmegine sebäp bolup biljekdigini görkezýär, emma bu artyş adatça diňe 5% -den 10% -e çenli üýtgeýär we gysga wagtlyk bolýar.
Ikinjiden, ol işdäni düzgünleşdirýän merkezlere täsir edýär.
Nikotin dopaminiň bölünip çykmagyny höweslendirýär we iýmitlenmek islegini wagtlaýynça peseldýän ýeňil tolgunma duýgusyny döredýär. Şeýle-de bolsa, bu täsir durnuksyzdyr we uzak möhletli iýmitlenmek endiklerini hakykatdanam üýtgetmeýär.
Üçünjiden, ol gan şekerini we gormonal reaksiýalary üýtgedýär.
Nikotin insuline duýgurlyga täsir edip, ýag metabolizminiň bozulmalarynyň töwekgelçiligini ýokarlandyryp biler.
Başgaça aýdylanda, fiziologiki nukdaýnazardan, çilim çekmek hakykatdanam işdäňize we energiýa sarp edilişine wagtlaýyn täsir edip biler, ýöne bu sagdyn ýa-da netijeli agram ýitirmäge deň gelmeýär.
Sigaretler sizi aryklamaga mejbur edýärmi?Çilim çekýänler hakykatdanam arrykmy?
Ilat barlaglaryndan alnan statistik maglumatlar şeýle görkezýär:
Çilim çekýänleriň ortaça beden agramy çilim çekmeýänlere garanyňda biraz pes.
Ýöne bu çilim çekmegiň agramyň azalmagyna "sebäp bolýandygyny" aňlatmaýar. Munuň üç esasy sebäbi bar:
Birinjiden, korrelýasiýa sebäp-netijeliligi aňlatmaýar.
Agram tapawutlary diňe çilim çekmegiň özünden däl, eýsem ýaşaýyş durmuşyndan, sosial-ykdysady faktorlardan we iýmitleniş şertlerinden hem gelip çykyp biler.
Ikinjiden, agramyň azalmagy ≠ beden ýagynyň azalmagy.
Köp sanly barlaglar çilim çekýänleriň garyn töwereginde has köp içki ýag toplaýandygyny görkezýär, bu bolsa olaryň "inçe görünýän, ýöne fiziki taýdan sagdyn däl" ýagdaýyna getirýär.
Üçünjiden, uzak wagtlap çilim çekýänleriň beden gurluşy has ýaramaz bolýar.
Myşsa massasynyň azalmagy, süňk dykyzlygynyň peselmegi we metabolik saglygyň ýaramazlaşmagy beden funksiýalarynyň peselmegine sebäp bolup biler.
Şonuň üçin çilim çekmek bedeni hakykatdanam "sagdyn we aryk" etmeýär.
Sigaretler sizi aryklamaga mejbur edýärmi?Çilim çekmek agramyň azalmagyna kömek edip bilermi?
Gysga möhletli we uzak möhletli täsirleriň arasyndaky düýpli tapawut
Gysga möhletde käbir adamlar hakykatdanam şuňa üns berip bilerler: çilim çekmek iýmitiň azaldylmagyna we agramyň artmagynyň haýallamagyna getirýär. Şeýle-de bolsa, uzak möhletli ýagdaý köplenç tersine öwrülýär. Uzak möhletli çilim çekýänler şu aşakdakylara has köp sezewar bolýarlar: metabolik bozulmalar, garyn ýagynyň artmagy, insuline garşylyk we ýürek-damar keselleriniň ýokary töwekgelçiligi.
Bu, agramyň wagtlaýyn azalsa-da, umumy beden saglygynyň ýaramazlaşýandygyny aňladýar.
Sigaretler sizi aryklamaga mejbur edýärmi?Çilim çekmegi taşlandan soň näme üçin agramyň artmagy köp duş gelýär?
Köp adamlar çilim çekmegi taşlandan soň agramyny artdyrýarlar we ýalňyşlyk bilen "çilim çekmek agramy dolandyrýar" diýip pikir edýärler. Aslynda, çilim çekmegi taşlandan soň agramyň artmagynyň aýdyň ylmy düşündirişleri bar:
Ilki bilen, nikotin çekilip aýrylandan soň, işdä kadalaşýar.
Beden tebigy ýagdaýyna gaýdyp gelende, öň basylyp saklanýan açlyk duýgusy gaýtadan ýüze çykýar.
Ikinjiden, tagam we ys duýgusy gowulaşýar.
Çilim çekmegi taşlandan soň iýmit has hoşboý we özüne çekiji bolýar.
Üçünjiden, metabolizm başlangyç derejesine gaýdyp gelýär.
Nikotin stimulýasiýasy bolmasa, energiýa sarp edilişi kadaly ýagdaýa gaýdyp gelýär.
Iň esasysy, giňişleýin barlaglar görkezýär:
Çilim çekmegi taşlanyňyzdan soň agramyň artmagy çilim çekmegi dowam etdirmegiň saglyk üçin howplaryndan has köp.
Sigaretler sizi aryklamaga mejbur edýärmi?: Umumy ýalňyş düşünjeler düşündirildi
Ýalňyş düşünje 1: Çilim çekmek işdäni netijeli basyp ýatyrýar
Fakt: Nikotiniň işdäni basýan täsiri örän çäkli we dowamly däl.
Ýalňyş düşünje 2: Slim çilim çekýänler has sagdyn bolýarlar
Fakt: Çilim çekýänleriň köpüsinde içki ýagyň derejesi ýokary bolan "gizlin semizlik" alamatlary bar.
Ýalňyş düşünje 3: Has köp çilim çekmek agramy azaltmaga kömek edýär
Fakt: Çilim çekmegiň artmagy metabolizmi yzygiderli güýçlendirmeýär, ýöne keselleriň töwekgelçiligini ep-esli ýokarlandyrýar.
Sigaretler sizi aryklamaga mejbur edýärmi?Çilim çekmegiň saglyk üçin zyýany
Agramyň islendik üýtgemegi çilim çekmegiň saglyk üçin howplarynyň öwezini dolup bilmez, şol sanda, ýöne diňe şular bilen çäklenmän:
Ýürek keseliniň we insultyň, köp sanly rak keseliniň (öýken, agyz boşlugy, gyzylödek we ş.m.), dem alyş ýollarynyň keselleriniň, deriniň çalt garramagynyň we immunitetiň gowşamagynyň töwekgelçiliginiň ep-esli ýokarlanmagy.
Dünýäniň jemgyýetçilik saglygy goraýyş edaralary biragyzdan ylalaşýarlar:
"Sagdyn çilim çekmek" ýaly zat ýok.
Sigaretler sizi aryklamaga mejbur edýärmi?: Agramy ýitirmegiň hakykatdanam sagdyn usuly näme?
Eger maksat sagdyn agramy dolandyrmak bolsa, ylmy taýdan goldanylýan usullara aşakdakylar girýär:
Deňagramly iýmitlenme (arassalanan şekerleri we ultra gaýtadan işlenen iýmitleri çäklendirmek)
Yzygiderli maşk (güýç maşklary + kardio maşklary)
Uky we stressi dolandyrmak
Uzak möhletli durnukly durmuş ýörelgesine üýtgetmeler
Bu usullar "gysga ýol" hödürlemeýär, emma olar hakykatdanam netijeli, iň pes töwekgelçilikleri öz içine alýar we iň ýokary peýdany getirýär.
Sigaretler sizi aryklamaga mejbur edýärmi?Netije
Başlangyç soraga gaýdyp gelmek: Çilim sizi agramdan aýyrýarmy?
Jogap şeýle:
Çilim çekmek işdäňize ýa-da agramyňyza wagtlaýyn täsir edip biler, ýöne ol agramy azaltmak üçin sagdyn, netijeli ýa-da durnukly usul däl.
Agramyň islendik üýtgemegi saglyk üçin örän uly çykdajylara getirýär.
Eger "agramy dolandyrmak" we "çilim çekmegi taşlamak" arasynda saýlamaga mejbur edilse, lukmançylyk we ylmy ylalaşyk yzygiderli bolmagynda galýar:
Çilim çekmegi taşlamak hemişe has möhüm we peýdaly karardyr.
Taglar: #çilim #çilim gutusy #zakaz boýunça çilim gutusy
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 26-njy dekabry


